Hoe ziet een optische aansluiting eruit?

Een optische aansluiting is een kleine, vierkante opening in het aansluitpaneel van je tv, soundbar of receiver. De vorm ligt vast in de Japanse connectornorm JEITA RC-5720, het “vierkante model” dat Toshiba voor Toslink-audio gebruikt. Bij de opening staat meestal een opschrift. In hun supportartikelen noemen Bose hem Optical Out, Sony Digital Audio Out (Optical) en Philips Optical (TOSLINK).

De stekker van een optische kabel heeft dezelfde vierkante vorm als de poort, en uit het uiteinde ervan komt het licht. De Optische kabel van RU connected is bijvoorbeeld 7,4 mm dik, met een connector van 13 mm.

Het label vertelt wat voor aansluiting het is:

Op het apparaat staatWat het is
Optical Out, Digital Audio Out (Optical)optische uitgang, hier begint de kabel
Optical Inoptische ingang, hier eindigt de kabel
Coaxial, Digital/Coaxdigitale coax, geen optische aansluiting

Ja, voor geluid zijn Toslink en optisch twee namen voor dezelfde aansluiting. TOSLINK is een merknaam van Toshiba, en de vierkante optische audiopoort volgt Toshiba’s Toslink-connector (JEITA RC-5720). Philips zet de twee namen in zijn supportartikelen zelfs naast elkaar: “Optical (TOSLINK)”. Het signaal dat erdoor gaat heet S/PDIF.

DTS beschrijft S/PDIF als een digitale audioverbinding die op bijna alle digitale thuisapparatuur zit, meestal met een optische en een coaxiale aansluiting. De internationale norm IEC 60958-1 legt de optische en de elektrische eisen in één document vast. Optisch en coax zijn dus twee fysieke vormen van dezelfde interface, met elk een eigen stekker.

Toshiba legt Toslink uit als een zender met een led en een ontvanger, verbonden door een optische vezel. De apparaten zijn daardoor elektrisch van elkaar gescheiden. Hoe Toslink is ontstaan, lees je in de geschiedenis van Toslink bij RU connected.

Waarom zit er een kapje op de stekker, en hoe steek je hem erin?

Op beide stekkers van een nieuwe optische kabel zit een beschermkapje, en dat haal je eraf voordat je de kabel aansluit. Bose schrijft in zijn installatie-instructie dat je het kapje aan beide uiteinden verwijdert en de stekker voorzichtig insteekt tot je hem voelt of hoort vastklikken.

Toslink-stekker met het doorzichtige beschermkapje nog op de punt; dat kapje haal je eraf voor je de kabel aansluit.
Het doorzichtige beschermkapje zit nog op de punt van de stekker. Haal het van beide stekkers voordat je de kabel aansluit. Foto: RU connected.

Zo sluit je hem aan:

  1. Trek de kapjes van beide stekkers.
  2. Houd de stekker recht voor de poort, met de vierkante vorm gelijk aan de opening.
  3. Duw hem recht naar binnen tot je een klik voelt of hoort.
  4. Haal je hem er later uit, trek dan aan de stekker zelf en niet aan het snoer. Toshiba waarschuwt daar uitdrukkelijk voor.

Die klik is een eigenschap van poort en stekker samen. Toshiba geeft voor zijn audiozender TOTX178A met de bijbehorende stekker een uittrekkracht op van minimaal 5,9 en maximaal 39,2 newton. Een stekker die goed vastklikt, zit dus met enige kracht vast.

Wat betekent het rode licht?

Het rode licht aan het uiteinde van een optische kabel is het signaal zelf. Toshiba’s zenders voor digitale audio werken met een led van 650 tot 660 nanometer, en dat is zichtbaar rood licht. Yamaha gebruikt dat als controle: kijk of er rood licht uit het uiteinde van de optische kabel komt. Zie je het, dan stuurt de uitgang licht door de kabel.

Zo doe je die test: laat de kabel in de optische uitgang van de ingeschakelde tv zitten, trek het andere uiteinde uit de soundbar en kijk of er rood licht uit komt.

Rood licht maar geen geluid: dan geven uitgang en kabel licht door, en zoek je verder bij de ingang van de soundbar en het geluidsformaat van de tv. Geen rood licht: kijk of de optische uitgang van de tv aanstaat en of de stekker goed vastzit. Sony noemt allebei als oorzaak van geen geluid via optisch. Hoe je per situatie verder zoekt, staat op geen geluid via optisch.

Waar zit de optische uitgang op je tv, en welke kant is in en welke uit?

De optische uitgang van je tv zit tussen de andere aansluitingen en heet Optical Out of Digital Audio Out (Optical); op de soundbar of receiver zoek je Optical In. Het signaal loopt maar één kant op: van de uitgang van de bron naar de ingang van het apparaat dat het geluid afspeelt. Dat staat al in de norm IEC 60958-1, die de interface “uni-directional” noemt.

  1. Tv Optical Out
  2. Soundbar of receiver Optical In
Het licht gaat van de uitgang van de tv naar de ingang van de soundbar, nooit andersom.

Een kabel met aan beide kanten dezelfde Toslink-stekker heeft zelf geen richting; welk uiteinde waar gaat, maakt dan niet uit. De poorten bepalen de richting. Twee uitgangen of twee ingangen op elkaar aansluiten werkt dus niet. Stap voor stap aansluiten op een soundbar, versterker of receiver staat op optische kabel aansluiten.

Is een optische kabel een glasvezelkabel?

Niet als je naar het materiaal kijkt. Toshiba specificeert zijn Toslink-onderdelen voor digitale audio voor kunststofvezel (APF), waarvan kern en mantel allebei van kunststof zijn. In de volksmond heet een optische kabel toch vaak glasvezelkabel. Ook Apple noemt het in zijn Nederlandse uitleg een glasvezelkabel, terwijl het daar gaat om een kabel met een stekker van plastic of nylon.

Toshiba onderscheidt drie soorten optische vezel:

Soort vezelMateriaalToepassing
APFkern en mantel van kunststofkorte afstand, waaronder Toslink-audio
PCFkern van kwartsglas, mantel van kunststofmiddellange afstand
Silicavolledig kwartsglaslange afstand

Dat zegt waarvoor Toshiba de audio-onderdelen heeft ontworpen, niet dat elke Toslink-kabel op de markt van kunststof is. RU connected noemt de geleider van zijn Optische kabel een optische vezel en schrijft dat zo’n kabel in de volksmond vaak glasvezelkabel heet.

In een optische HDMI-kabel loopt het beeld wel over glasvezel. Dat is een ander product, dat geen Toslink-signaal draagt. Het verschil staat op optisch naar HDMI.

Past de stekker niet in je tv?

Past een optische stekker niet in je tv, kijk dan eerst of het beschermkapje er nog op zit en of je hem recht insteekt. Bij een aantal Sony-tv’s van 2024 en 2025, onder meer de A95L, XR90, XR80 en XR70, moet er eerst een meegeleverde Digital audio adapter op de kabel. Pas dan past de stekker in de optische uitgang van de tv.

Andere oorzaken:

  • Ronde opening van 3,5 mm: dat is geen gewone Toslink-poort. Alleen als de fabrikant hem ook optisch noemt, past er een mini-Toslink-adapter in; zie Mini-Toslink.
  • Ronde tulpaansluiting met Coaxial of Digital erbij: dat is digitale coax, geen optische poort.
  • Weinig ruimte naast de poort: zit er vlak naast de optische uitgang een andere stekker, dan kan een dikke connector klem komen te zitten. Bij de Optische kabel van RU connected is de connector 13 mm dik en heb je 8,5 cm ruimte achter het apparaat nodig.

Wat een stevige stekker en een goede kabel wel en niet uitmaken, lees je op verschil in optische kabels. Hoe lang de kabel mag zijn, staat op maximale lengte.